Македонија
4. April 2025 - 16:43

Индиректните ефекти од царините на Трамп ќе ја погодат македонската економија

Директните ефекти од високите царини кои САД ни ги наметна ќе бидат многу мали, но индиректните сериозни. Експертите очекуваат компаниите извозници да се соочат со намалени нарачки од европските партнери, по што ќе мора да редуцираат трошоци и да кратат работни места. Зголемените царини ќе ги поскапат производите, што дополнително може да ја подгрее инфлацијата и да го забави растот на економијата. Анализата на Фајнанс Тинк покажува дека во САД земјава извезува околу 20-тина производи, или од вкупниот извоз само 1,4% завршува на американскиот пазар. 

Повеќе од половина од извозот кон САД во 2024 се однесувал на групата машини и транспортни уреди, во кои доминантен дел преставува извоз на автобуси и слични моторни возила. Скоро 90% од извозот кон САД во 2024 година е концентриран во 20-тина производи, при што освен автобусите кои имаат доминантно учество, уште неколку производи јасно може да се сврзат со работата на странските фабрики во ТИРЗ-овите. На Графикот, тие се обележани со растер, според нашето наоѓање, нивниот удел во вкупниот извоз кон САД изнесува најмалку 55%, односно околу 0.7% од вкупниот македонски извоз. Оттука, иако вкупниот директен притисок од американските царини за македонскиот извоз е многу мал, поголем дел од него ќе падне врз работата на странските фабрики во земјава, изјави Благица Петрески, ивршен директор на Фајнанс Тинк

Од Народоната банка веќе подготвуваат нови макроекономски проекции. Според проценките, воведените царини од 25% на увозот од Европа, ќе го намалатат за половина процентен поен европскиот економски раст.  Ако Евроспката Унија воведе царини, инфлацијата во еврозоната исто така би се зголемила за половина процентен поен. Преносните ефекти ќе се почуствуваат и кај нас,  па затоа од Народната банка велат вниметелно ќе ги следат случувањата и ќе види претпазливи макроекономски политики.

Инаку формулата како Трамп ги пресмета царините е нејасна и за светските и за македонските експерти. Стапка од 65% нема, велат од Царинската Управа. Највисоката тарифа е 60 проценти и се однесува на увоз на цигари, но тие во последните години не се увезуваат од  САД.  Најголем увозник на производи од САД е министерството за одбрана, чии произвдои се царинат со 7%, а највисока тарифа има за увозот на лешници од 15%. 
Македонија пак, во САД најмногу извезува автобуси, тутун, мадраци, ајвар, полнети чоколада, електрични кондензатори, муниција, други машини и уреди и електрични спроводници, појаснуваат од царинската Управа.  

Додека Европската Унија подготвува  мерки,  Кина презема контра удар. Од 9ти април воведува тарифи кон САД од 34%. Царините на Трамп, ги потонаа и светските берзи, но американската помина најлошо. За еден ден избриша вредност од  2,5 трилиони долари. Паѓа вредноста и на доларот и на нафтата.