Свет
3. April 2025 - 16:39

Трамп воведе реципрочни тарифи – светот стравува од глобална рецесија

„Мои драги Американци, ова е Денот на ослободување“.

Трамп ги воведе долгонајавуваните царини на реципроцитет за 185 држави од светот. Најниската е 10%, највисоката е 50%.

„2 април 2025 засекогаш ќе биде запаметен како денот кога американската индустрија беше повторна родена, денот кога американската судбина повторно беше вратена“.

33% царина за производите кои од Македонија ќе се најдат на пазарите во САД. Причината за тоа, според Белата куќа, е што македонските царини за американските производи биле 65%, иако нема објаснување од каде им е таа бројка.

Тарифи добија и земјите од регионот. За српските производи во висина од 37%, за Босна и Херцеговина од 35%, но за Албанија, Косово и Црна Гора царините ќе бидат на најниско ниво од 10%.

Најголемиот економски конкурент на САД – Кина доби речиси идентични тарифи како и Македонија – 34%. Меѓутоа, Пекинг веќе има давачки од 20%, со што практично вкупните тарифи ќе достигнат најмалку 54%.

Кина се спротивстави. Ставот на Пекинг е дека царините на Трамп сериозно ги прекршува правилата на Светската трговска организација и го оштетува мултилатералниот трговски систем заснован на правила.

-Кина постојано нагласува дека нема победници во трговските војни и царинските војни и нема излез од протекционизмот. Кина ги повикува САД да ги поправат своите погрешни практики и да преговараат со земјите ширум светот, вклучително и Кина, за решавање на трговските разлики на еднаков, почитуван и взаемно корисен начин, рече шефот на кинеската дипломатија, Гуи Џиакун.

Ниту Европската унија не остана имуна. ЕУ како заедница ќе плаќа 20% царина за своите производи кои ќе се најдат на американскиот пазар.

-Глобалната економија масовно ќе страда. Неизвесноста ќе расте и ќе предизвика пораст на натамошниот протекционизам, вели претседателката на Европската Комисија, Урсула фон дер Лајен.

ЕУ е подготвена да поддржи напори за промени на глобалниот трговски систем за да стане компатибилен за реалноста на глобалната економија. Но најави и одговор.

-Секогаш бевме подготвени да преговараме со САД за отстранување на преостанатите бариери за трансатлантската трговија. Во исто време, ние сме подготвени да одговориме. Веќе го финализираме првиот пакет контрамерки како одговор на царините за челик, а сега се подготвуваме за дополнителни контрамерки за заштита на нашите интереси и нашите бизниси. Ако преговорите не успеат, рече Фон дер Лајен.

Трамповите царини веднаш се одразија на светската економија. Пад има на берзите во САД, но и во Азија, а реакции пристигнуваат од речиси сите светски лидери за влијанието на тарифите.

Економистите од светот се загрижени. Стравуваат од глобална рецесија доколку трговската војна ескалира.

-Последниот пат кога се случи трговска војна од ваков размер беше во 1930-тите, точно 1930 година, тоа беше тарифниот акт на Смут-Хејли и тоа доведе до глобална рецесија ширум светот. И ако оваа трговска војна ескалира би можеле да видиме забавување на глобалната економија на скалата на глобалната финансиска криза од 2014 година, а можеби и подлабоко и ова е најголемата закана што би го погодила целиот свет, вели професорот Владимир Цажелников, кој предава на Униврезитетот во Сиднеј.

Сега се чека одговор од сите држави опфатени со одлуката на Трамп за да се направат проекции колку ќе страда глобалната економија.

-Она што е важно е што се уште не го знаеме е како другите земји ќе одговорат на царините на Трамп. Многу е веројатно дека овие земји ќе возвратат и тоа ќе влијае, се разбира, на САД, вели Цажелников.

Најголемите трговски партнери на САД – Канада и Мексико се единствени кои беа изземени од одлуката на Трамп. Но тие веќе добија тарифи од 25%.

Трамп смета дека ваквата одлука ќе ги зголеми работните места во производство во земјата. Вели дека сите економски партнери наплаќале повисоки царини за американските производи и со овие тарифи ќе се намалела економската штета на САД од останатите држави

-Ни наплаќаат, ние им наплаќаме, им наплаќаме помалку. Па како може некој да биде вознемирен? Тие ќе бидат зашто никогаш никому ништо не наплаќаме. Но, сега ќе наплатиме, рече Трамп.